Bağışıklık sistemini güçlendirmek isteyenler dikkat! Uzmanlar, vitamin takviyelerinin rastgele kullanılmasının zararlı olabileceğini belirtiyor. Prof. Dr. Cihadiye Elif Öztürk’ten 7 kritik öneri.
Sonbahar ve kış aylarına girerken enfeksiyonların artmasıyla bağışıklık sistemini güçlendirme ihtiyacı öne çıkıyor. Acıbadem Fulya Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Cihadiye Elif Öztürk, bağışıklığı güçlü tutmanın tek bir besine veya takviyeye değil, bütünsel yaşam tarzı değişikliklerine dayandığını belirtti. Vitamin ve mineral takviyelerinin doktor tavsiyesi olmadan ve tetkik yapılmadan rastgele kullanılmasının zararlı olabileceği uyarısında bulundu.
Prof. Dr. Öztürk, bağışıklığı bilimsel temellere dayalı yedi önemli noktayı sıraladı.
Bağışıklık sisteminin yaklaşık yüzde 70’inin bağırsaklarda bulunduğunu belirten Prof. Dr. Öztürk, probiyotik ve prebiyotik içeren besinlerin önemini vurguladı. Ev yapımı yoğurt, kefir, turşu, soğan, sarımsak, pırasa, muz, lahanagiller ve pancar gibi gıdaların faydalı bakterileri besleyerek doğal bir koruma kalkanı oluşturduğunu söyledi. Bu besinlerin üst solunum yolu enfeksiyonlarının süresini ve şiddetini azalttığına dair klinik çalışmalar bulunduğunu ekledi. Ancak risk grubunda olanların bu besinleri tüketmeden önce doktorlarına danışmaları gerektiğini ifade etti.
D vitamini, C vitamini, çinko, demir ve B grubu vitaminlerin bağışıklık için kritik öneme sahip olduğunu kaydeden Prof. Dr. Öztürk, bu vitamin ve minerallerin takviye olarak herkese aynı şekilde verilmemesi gerektiğini belirtti. Özellikle D vitamini seviyelerinin hekim kontrolünde belirlenmesi ve eksiklik durumunda uygun desteğin planlanması gerektiğini söyledi. Yumurta, balık, baklagiller, kuruyemişler ve çeşitli sebze-meyvelerden oluşan dengeli beslenmenin vücudun ihtiyaçlarını karşılamaya yardımcı olduğunu ekledi.
Yetersiz ve kalitesiz uykunun iltihabı artıran kortizol hormonunu yükselttiğini ve bağışıklık sistemini baskıladığını belirten Prof. Dr. Öztürk, her gün 7-9 saat kesintisiz ve kaliteli uykunun önemini vurguladı. Özellikle gece 23:00-04:00 saatleri arasındaki uykunun melatonin salgılanması açısından kritik olduğunu ifade etti. Düzenli fiziksel aktivitenin de bağışıklık sistemini desteklediğini belirterek, haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz yapılmasını önerdi. Egzersizin kişiye uygun olması gerektiğini ve amacın vücudu aşırı zorlamak değil, hareketi yaşamın parçası haline getirmek olduğunu sözlerine ekledi.
Burun ve boğaz mukozasının nemli kalmasının virüslerin tutunmasını kolaylaştırdığını belirten Prof. Dr. Öztürk, soğuk havalarda susama hissi azalsa da yeterli sıvı alımının önemini vurguladı. Günlük sıvı ihtiyacının kişiye göre değiştiğini ancak susamayı beklemeden su içilmesi gerektiğini söyledi. Güneş ışığının D vitamini üretimi için önemli olduğunu ancak kış aylarında UV-B ışınlarının yeterli gelmediğini belirtti. Yine de güneş ışığının sirkadien ritim ve melatonin sentezi için faydalı olduğunu ekledi. D vitamini takviyelerinin mutlaka doktor kontrolünde ve kişiye uygun dozlarda alınması gerektiğini tekrarladı.
Prof. Dr. Öztürk, sonbahar ve kış aylarında enfeksiyonlardan korunmak için mevsimsel grip aşılarının zamanında yapılmasının büyük önem taşıdığını söyledi. Kalabalık yerlerde maske takılması, hasta kişilerle temastan kaçınılması ve el hijyenine dikkat edilmesinin enfeksiyon riskini azalttığını belirtti.
