Avustralya’da yapılan yeni araştırma, sabah veya akşamüstü hissedilen hafif güneşin dahi cilt DNA’sında hasara yol açtığını belirterek günlük koruma vurguladı.
Avustralya’daki QIMR Berghofer Tıbbi Araştırma Enstitüsü, gerçekleştirdiği yeni bir dermatoloji araştırmasıyla, sabah erken saatlerde veya akşamüstü hissedilen hafif güneş ışığının dahi cilt hücrelerinde belirgin DNA hasarına neden olduğunu açıkladı. Bilim insanları, bu durumun cilt kanseri riskini artırdığına dikkat çekti.
Araştırma kapsamında, açık ve buğday tenli yaklaşık 60 gönüllünün sırt bölgeleri, günün farklı saatlerindeki doğal güneş ışığına eşdeğer düşük ve yüksek yoğunluklu ultraviyole (UV) radyasyonuna maruz bırakıldı. Uygulamanın ardından alınan doku biyopsilerinde, hücrelerin stres altında salgıladığı ‘p53’ proteini seviyeleri ile doğrudan UV kaynaklı DNA lezyonları analiz edildi.
Laboratuvar incelemeleri sonucunda, ciltte herhangi bir güneş yanığı, kızarıklık veya pembeleşme görülmemesine rağmen hücre çekirdeğindeki DNA yapısında ölçülebilir hasarlar saptandı. Araştırmacılar, hücresel tahribatı belirleyen temel faktörün güneşin anlık yakıcılığı değil, vücudun maruz kaldığı toplam UV dozu olduğunu vurguladı.
Bilim insanları, öğle saatlerinde kısa sürede alınan yüksek UV miktarı ile günün erken veya geç saatlerinde dışarıda uzun süre kalarak biriken zayıf UV dozunun cilt üzerinde benzer hasar verici birikime yol açtığını belirtti. Bu durum, güneşin zararsız olduğu yönündeki yaygın algının bilimsel gerçekleri yansıtmadığını gösterdi.
Çalışmanın eş lideri Prof. David Whiteman, düşük dozlu güneş temasının hemen kansere dönüşmediğini ancak aylar ve yıllar içinde biriken bu fark edilmeyen mikroskobik hasarların hücresel mutasyonları tetikleyerek cilt kanserine zemin hazırladığını ifade etti. Whiteman, güneş kremi kullanımının günlük rutinin bir parçası olması gerektiğini vurguladı.
Uzmanlar, güneş kremi kullanımının sadece tatillerde değil, günlük yaşam içindeki kısa süreli dış ortam hareketlerinde de alışkanlık haline getirilmesi gerektiğini bildirdi. Bu önlemin, uzun vadede cilt sağlığını korumak adına kritik bir adım olduğu belirtildi.
