50 yaş üstü erkeklerde yaygın görülen iyi huylu prostat büyümesi, yaşam kalitesini düşürüyor ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. 5 kritik belirti.
50 yaş üzerindeki erkeklerde sıkça rastlanan iyi huylu prostat büyümesi (BPH), Türkiye’de 50 yaş üstü her 100 erkekten 14’ünü etkiliyor. Uluslararası veriler ise bu oranın yaklaşık yüzde 50 olduğunu gösteriyor. Acıbadem Fulya Hastanesi Üroloji Uzmanı Doç. Dr. Bahadır Topuz, tedavi edilmediğinde yaşam kalitesini düşüren ve daha ciddi sağlık sorunlarına yol açabilen bu durumun belirtilerinin ihmal edilmemesi gerektiğini vurguladı.
Son yıllarda hastalığın yaygınlaşmasında toplumun yaşlanması ve yaşam süresinin uzamasının yanı sıra yanlış yaşam alışkanlıkları da etkili olabiliyor. Doç. Dr. Bahadır Topuz, obezite, hareketsiz yaşam, metabolik sendrom ve diyabet gibi durumların iyi huylu prostat büyümesiyle ilişkili olabileceğini belirtti. Ayrıca aşırı kafein ve alkol tüketimi, akşam saatlerinde fazla sıvı alımı ve hareketsizlik; sık idrara çıkma, ani sıkışma ve gece idrara kalkma gibi yakınmaları artırabilir.
İdrar akışında zayıflama veya incelme, iyi huylu prostat büyümesinin en yaygın belirtilerinden biridir. Büyüyen prostat dokusu idrar kanalını daraltır; mesane idrarı dışarı atmak için daha fazla çalışmak zorunda kalır. İdrar yapma süresinin uzaması ve akımın damlama şeklinde sonlanması da bu durumun göstergesi olabilir.
Tuvalete gidildiğinde idrarın hemen başlayamaması, başlamak için beklemek veya ıkınmak gerekmesi prostat büyümesi ile ilişkilidir. İdrar akımının işlem sırasında durup yeniden başlaması, idrar kanalındaki tıkanıklığın habercisidir. Hastalık ilerledikçe mesane kası yorulabilir ve idrar boşaltımı güçleşebilir.
Gündüzleri normalden daha sık tuvalete gitme, idrarı ertelemekte zorlanma veya tuvalete yetişememe kaygısı yaşama, prostat büyümesiyle ilişkili mesane belirtileri arasındadır. İdrar kanalındaki dirence karşı çalışan mesane, zamanla aşırı aktif hale gelebilir. Bu durum, sosyal yaşamı önemli ölçüde kısıtlayabilir; ani sıkışmaya bazen idrar kaçırma da eşlik edebilir.
Doç. Dr. Bahadır Topuz, gece uykudan birden fazla kez idrar yapmak için kalkmanın hastaların yaşam kalitesini en çok düşüren şikayetlerden biri olduğunu belirtti. Sık bölünen uyku, ertesi gün yorgunluk ve performans kaybına neden olabilir. İleri yaştaki kişilerde gece tuvalete giderken düşme ve yaralanma riskini de artırır. Ancak diyabet, uyku apnesi veya kalp hastalıkları gibi farklı nedenler de gece idrara kalkmaya yol açabilir.
İdrar yaptıktan kısa süre sonra yeniden tuvalet ihtiyacı duyulması veya mesanede hala idrar kaldığının hissedilmesi önemli bir uyarı işaretidir. Prostatın oluşturduğu tıkanıklık nedeniyle mesane her seferinde tamamen boşalamayabilir ve içeride artık idrar kalabilir. Artık idrar miktarının artması, enfeksiyon, mesane taşı ve ani idrar yapamama riskini yükseltebilir. Uzun süre devam eden ciddi tıkanıklık, mesane fonksiyonlarını ve ileri vakalarda böbrekleri de olumsuz etkileyebilir.
Teknolojideki hızlı gelişmeler, iyi huylu prostat büyümesinin tedavisinde önemli yenilikler getirdi. Günümüzde hastanın prostat büyüklüğü, anatomik özellikleri, genel sağlık durumu ve beklentileri değerlendirilerek kişiye özel tedavi seçenekleri belirleniyor. Doç. Dr. Bahadır Topuz, yeni nesil tedavi yöntemlerinden HoLEP’in lazer teknolojisiyle, Rezum’un ise su buharının gücünden faydalanılarak uygulandığını açıkladı.
Her iki yöntem de idrar kanalından girilerek vücutta kesi oluşturulmadan gerçekleştirilir. Bu yeni nesil yöntemler, geleneksel cerrahiye göre daha kısa süren işlemler, daha az kanama ve daha erken taburcu olma gibi avantajlar sağlar. Doç. Dr. Topuz, en doğru tedavinin ayrıntılı ürolojik muayene ve tetkiklerin ardından hasta ile hekim tarafından ortaklaşa belirlenmesi gerektiğini ifade etti.
