Tek fotoğrafla bitki hastalıklarını teşhis eden, internetsiz çalışan yapay zeka sistemi geliştirildi. Cezayir hükümetiyle de görüşmeler yapıldı.
Akşehir’de çiftçi bir ailenin çocuğu olan ve yazılımla ilgilenen Seyid Ahmed Topbaş, tarımsal hastalıkları tek fotoğrafla teşhis eden, internet gerektirmeyen özgün bir yapay zeka sistemi geliştirdi. Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü öğrencisi Topbaş, hazır modeller yerine kendi geliştirdiği mimarileri kullandıklarını belirtti. Sistem, kullanıcılara bilimsel etken madde önerileri sunuyor ve özellikle kırsal bölgelerin internet erişim sorununu ortadan kaldırıyor.
Topbaş, projenin çıkış noktasını, kendi tarlasındaki bir hastalık için 5 farklı ziraat mühendisinin farklı teşhisler koyması ve bu durumun hem maliyetli hem de yanıltıcı olması olarak açıkladı. Yanlış teşhislerin neden olduğu ürün kayıplarının önüne geçmek amacıyla yola çıkan Topbaş ve ortağı, EDGE Computing tabanlı, internetsiz çalışabilen bir bitki hastalığı teşhis ve akıllı reçeteleme sistemi geliştirdi. Sistem, 2 yapay zeka ve 1 fenoloji motorunu senkronize çalıştırarak, yüklenen tek bir fotoğraftan 15-30 saniye içinde hastalık tahmini yapıyor.
Geliştirilen teknoloji, organik tarım yapanlara biyolojik, endüstriyel tarımcılara ise kimyasal çözüm önerileri sunuyor. Öneriler, ticari ilaç markaları yerine doğrudan bilimsel etken maddelere dayanıyor. Sistemin güncellemeleri kolayca yapılabiliyor ve kullanıcıların internet paketini minimum düzeyde harcıyor.
Projenin Ar-Ge aşamasında kullanılan küresel modellerin tarımsal alanda yüzde 5 ile 60 arasında doğruluk payına sahip olduğunu belirten Topbaş, kendi geliştirdikleri yapay zeka modeliyle buğdayda yüzde 96,82’lik bir doğruluk başarısı elde ettiklerini söyledi. Hedeflerinin yüzde 100 kusursuz sonuç almak olduğunu belirten Topbaş, veri tabanını genişleterek mısır ve ayçiçeği gibi ürünlerde de tam isabet sağlamayı amaçlıyor. Öz sermayeyle ilerleyen ekip, yatırım desteğiyle süreçleri hızlandırmayı hedefliyor.
Geliştirilen model, sadece mobil uygulama ile sınırlı kalmayıp, drone ve traktörlere entegre edilebilecek esneklikte tasarlandı. Bu sayede çiftçiler, gözle görülmeyen erken evre hastalıkları dahi tespit edebilecek. Sistem, uluslararası alanda da ilgi gördü. Afrika’dan gelen heyetlere zeytin bitkisiyle ilgili bilgi veren Topbaş, Cezayir hükümeti yetkilileriyle de resmi görüşmeler gerçekleştirerek sistemi bölge tarımına uyarlama planları yapıyor.
