Covid-19’un ‘Stratus’ olarak bilinen XFG varyantı İngiltere ve ABD’de yükselişe geçti. Uzmanlar paniğe gerek olmadığını ancak virüsün hafife alınmaması gerektiğini belirtiyor.
Covid-19’un XFG varyantı, medyada ‘Stratus’ olarak da bilinen Omicron soyundan gelen bir alt varyant, İngiltere’de vaka artışına neden olurken, ABD’nin 19 eyaletinde de enfeksiyonların yükselişe geçtiği bildirildi. Uzmanlar paniğe gerek olmadığını belirtmekle birlikte, durumu hafife almamak gerektiğini vurguluyor.
İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı verilerine göre, Eylül ayında Covid-19 testlerindeki pozitiflik oranı yaklaşık yüzde 7’ye ulaşırken, aynı dönemde hastaneye yatış oranlarında yaklaşık yüzde 50’lik bir artış gözlemlendi. 30 Eylül itibarıyla günlük hastaneye yatış sayısı 1.104’e yükseldi. Bu rakam geçen yılın ekim ayındaki zirvenin altında olsa da yükseliş trendi devam ediyor. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerinin (CDC) modellemeleri ise 19 eyalette salgın eğrisinin yukarı yönlü olduğunu gösteriyor.
XFG, Omicron soyundan gelen ve ‘Stratus’ adıyla da anılan bir alt varyanttır. İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı, bu varyantın yaklaşık bir yıldır farklı ülkelerde dolaşımda olduğunu ve yeni ortaya çıkmış bir virüs olmadığını belirtti. Varyantın şu anda İngiltere’de en yaygın soy olduğu rapor ediliyor.
Mevcut veriler, XFG’nin dolaşımdaki diğer varyantlara kıyasla daha ağır hastalığa yol açtığına dair kesin bir kanıt sunmuyor. Hastaneye yatışlardaki artışın genel vaka artışıyla paralel seyretmesi, yükselişin daha tehlikeli bir varyanttan ziyade Covid-19 dolaşımındaki genel artıştan kaynaklandığına işaret ediyor.
CDC, virüsün yayılımını tahmin etmek için R-t modelini kullanıyor. Bu model, enfekte bir kişinin ortalama kaç kişiye virüs bulaştırdığını gösterir. Değerin 1’in üzerine çıkması yayılımın arttığını gösterse de, bu tek başına hastalık yükünü veya vakaların ciddiyetini belirtmez. Atık su analizleri de belirti göstermeyen vakaların yayılımını erken tespit etmek için kullanılıyor.
XFG enfeksiyonunda görülen belirtiler, önceki Omicron alt varyantlarına benzerlik gösteriyor. Bu belirtiler arasında öksürük, boğaz ağrısı, burun tıkanıklığı veya akıntısı, halsizlik, baş ağrısı, ateş, titreme, kas ve vücut ağrıları, bulantı, kusma, ishal ve ses kısıklığı yer alıyor. CDC, yalnızca belirtilere bakarak Covid-19 ile gribi ayırt etmenin zor olduğunu hatırlatıyor. Nefes darlığı, göğüste kalıcı baskı, bilinç bulanıklığı veya uyanmakta güçlük gibi durumlarda acil tıbbi yardım alınması gerektiği belirtiliyor.
Uzmanlar, vaka artışının nedenleri arasında serin havayla birlikte kapalı ortamlarda geçirilen sürenin artması ve önceki enfeksiyonlar veya aşılarla kazanılan bağışıklığın zamanla azalmasının bulunduğunu belirtiyor. Bu faktörlerin bulaşıcılığı kolaylaştırdığı düşünülüyor.
Yetkililer, belirti gösteren kişilerin mümkünse evde kalmalarını, risk grubundaki kişilerle temastan kaçınmalarını ve kalabalık, kötü havalandırılan alanlarda maske kullanmalarını öneriyor. Güncel aşılar ve erken tedavi seçenekleri hakkında sağlık kuruluşlarına danışılması da önem taşıyor.
