Uzmanlar, elektronik sigaraların sadece su buharı yaydığı algısının yanlış olduğunu ve ciddi akciğer hasarına, hatta ölüme yol açabildiğini belirtiyor. EVALI vakaları ve gençlerdeki risklere dikkat çekildi.
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Adem Dirican, elektronik sigaraların yalnızca su buharı ürettiği yönündeki yaygın algının aksine, solunum yoluyla akciğerlere ulaşan zararlı kimyasallar içeren bir aerosol oluşturduğunu belirtti. Bu aerosolün nikotin, küçük parçacıklar, ağır metaller ve çeşitli zararlı maddeler barındırdığını vurgulayan Dirican, aromalı olmasının veya az koku bırakmasının ürünün güvenli olduğu anlamına gelmediğini ifade etti.
Elektronik sigara kullanımının solunum sistemi üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çeken Dr. Dirican, solunan maddelerin akciğerlerin derinliklerine inerek hava yollarında tahrişe ve iltihaplanmaya neden olabileceğini söyledi. Elektronik sigara ve benzeri ürünlerin kullanımıyla ilişkili, hastanede yoğun tedavi gerektiren ciddi akciğer hasarı vakalarının rapor edildiğini belirtti.
Elektronik sigara ve benzeri ürünlerin yol açtığı akciğer hasarının tıp dilinde “EVALI” olarak adlandırıldığını aktaran Dirican, özellikle 2019’da ABD’de yaşanan salgında yoğun bakım gerektiren ve ölümle sonuçlanan vakaların bildirildiğini paylaştı. Bu salgında çoğunlukla esrarın psikoaktif bileşeni THC içeren ürünler ve E vitamini asetatı ile güçlü bir ilişki saptandığını ancak farklı ürünleri tek bir nedene bağlamanın doğru olmadığını ekledi. Kullanılan ürünlerin içerik belirsizliğinin sağlık risklerini değerlendirmeyi zorlaştırdığını sözlerine ekledi.
Farklı aromalar ve çekici tasarımların gençleri cezbedebildiğini belirten Dr. Dirican, merak ve sosyal çevrenin etkisiyle başlayan kullanımın nikotin bağımlılığına dönüşebileceğini söyledi. Gelişimini sürdüren ergen beyninde nikotinin dikkat, öğrenme ve dürtü kontrolü gibi işlevleri olumsuz etkileyebileceğini ifade etti. Ailelerin çocuklarıyla yargılayıcı olmayan bir iletişim kurarak bu ürünlerin risklerini açıkça konuşmasının önemini vurguladı.
Elektronik sigara kullanıcılarında görülen öksürük, nefes darlığı ve göğüs ağrısı gibi şikayetlerin dikkate alınması gerektiğini belirten Dirican, ani ve şiddetli nefes darlığı durumlarında acil tıbbi değerlendirme yapılması gerektiğini söyledi. Kullanıcıların kullandıkları ürünler ve içerikleri hakkında edindikleri bilgileri sağlık ekibiyle paylaşmalarının değerlendirme sürecine katkı sağlayacağını belirtti.
Elektronik sigaraların uzun vadeli sağlık etkilerinin araştırılmaya devam ettiğini belirten Dr. Dirican, mevcut verilerin bu ürünlerin risksiz olmadığını gösterdiğini vurguladı. Özellikle gençlerin ve daha önce hiç sigara kullanmamış kişilerin elektronik sigaraya başlamaması gerektiğini, nikotin bağımlılığı yaşayanların ise bırakma sürecinde sağlık profesyonellerinden destek almasının önem taşıdığını sözlerine ekledi.
